بيشک حرکت عظيم راهپیمایی اربعین و مشارکت حدود سه ميليوني عاشقان اباعبدالله الحسین(عليه السلام) از جمهوري اسلامي ایران در پیادهروی اربعین، مؤيدي است بر استمرار حرارت عشق حسيني در قلوب مومنان. اهميت آن تا بدانجاست که رهبر حکيم انقلاب آن را ضامن بقاي نظام اسلامي برشمردند.
حرکت پرشور مردم ايران در اين جريان بدون ابراز هرگونه توقع از فرد، نهاد يا سازمان خاص در جمهوري اسلامي ايران يا جمهوري عراق است. مردم علاوه بر تحمل سختيهاي اين سفر، اقدام به هزينه مبالغ متعدد جهت ايجاد رونق در مواکب موجود در مسير پيادهروي نيز مينمايند. همین مردمی بودن کلیه جوانب این حرکت عامل موفقیت و امتیاز بارز آن است که باید در حفظ آن بسیار کوشید.
در همین رابطه بخوانید:
آنچه بر اهميت اين حرکت ميافزايد ميزان حضور مردم است. با توجه به آمارهاي منتشر شده مبني بر حضور بیش از سه ميليون زائر از ایران در پیادهروی اربعین سال ۱۳۹۸، اين عدد تقریبا ۳/۷% کل جمعيت کشور است. اين در حالي است که سفر چنين نسبتی از جمعيت يک کشور در يک محدوده زماني کوتاه به يک کشور و شهر خاص اگر بینظیر نباشد، حتما کمنظیر خواهد بود.
وظيفهی نظام جمهوري اسلامي ايران
اما سوالي که در اين ميان قابل طرح است. وظيفه نظام جمهوري اسلامي ايران در قبال اين حرکت و وضعيت اتباع خويش در طول اين سفر است. به عبارتي مسائلي چون کمبود امکانات بهداشتي از قبيل درمانگاه و دارو، امکانات رفاهي همچون محل استراحت، استحمام، سرويس بهداشتي، امکانات مخابراتي و امکانات امنيتي خصوصا در قبال زنان و کودکان ميتواند و ميبايد به عنوان يک مسئله توسط نهادهاي مختلف در جمهوري اسلامي ايران مورد توجه و اهتمام قرار گيرد یا چنین امری توقعی نابجا تلقی ميگردد؟
به نظر ميرسد در توجیه مثبت بودن پاسخ اين سوال ميتوان دو محور اصلي را مورد نظر قرار داد.
اول: وظيفهی حقوقي و سياسي نظام در قبال اتباع خويش
نکتهی اول:
هر نظام سیاسیای حمایت از حقوق اتباع خویش را در تمام حیطهها وظیفه خویش می داند. نظام جمهوری اسلامی ایران نیز از این قاعده مستثنی نمیباشد. این امر ارتباطی با حضور تابعان در مکان یا زمان خاص ندارد و در هر زمان و هر مکان به قوت خویش باقی است. با توجه به نیازهای اولیه زائران در این سفر و عدم توان دولت و ملت عراق جهت تامین این نیازها نظام جمهوری اسلامی موظف است نسبت به تمهید شرایط لازم جهت ایجاد امکانات حداقلی لازم جهت اتباع خویش و حفظ حرمت و کرامت آنها (البته و حتما به صورت غیرمستقیم و توسط خود مردم و متولیان مواکب) اقدام نماید.
نکتهی دوم:
تعداد حجاج ايراني در حج تمتع در سالهاي مختلف بين حدود ۶۰۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰۰ نفر بوده. در آخرین حج در سال ۱۳۹۷ به حدود ۹۰ هزار نفر رسيده است. این حدود ۳% زوار اربعين در سال ۱۳۹۸ ميباشد. نظام جمهوري اسلامي ايران به درستي در سال ۱۳۵۸ اقدام به تاسيس سازمان حج و زيارت نمود. به نظر ميرسد در حال حاضر فارغ از بحث بسته شدن مسير حج و با توجه به افزايش روزافزون زائران عتبات بايد موضوع زيارت در آن جديتر شده و ظهور و بروز واقعي آن در اين حرکت عظيم نمايان گردد. (البته این به معنای ورود مستقیم سازمانی به بدنه این حرکت در طول مسیر نیست و بیشتر تمهیدات داخل کشور مد نظر میباشد.)
نکتهی سوم:
تعامل جديتر با دولت عراق در راستاي لغو متقابل رواديد یا حداقل کاهش چشمگیر هزینه روادید. (جهت تسهيل سفر، تقلیل جدی هزینهها و جلوگيري از بروز مسائلي همچون اتفاقات مرز مهران در اربعين ۱۳۹۵). تمهيد نيازهاي سفر عتبات به طور کلي و پيادهروي اربعين به صورت خاص. نيازهاي ناظر به مسايل حمل و نقل زوار. (مثل تمهید لوازم مسیر حرکت زوار در ایران خصوصا در استان ایلام که سبب آبادانی آن استان هم خواهد شد. نظارت جدی بر آژانسهای مسافرتی اهل سوء استفاده از احساسات مردم جهت سفر به عتبات و …). نيازهاي بهداشتي (به طور مثال در ايام پيادهروي در يکي از موکبها که درمانگاه فعالي وجود داشت. که در يک روز حدود سههزار نفر از زوار توسط پزشکان حاضر در درمانگاه موکب معاينه گرديدند). امکانات رفاهي عتبات به جهت کمي و کيفي (همانند امکانات مخابراتی با توجه به ضرورت و نیاز جدی نسبت به آن) و …
دوم : وظيفهی ديني و فرهنگي نظام در قبال مساله پيادهروي اربعين
نکتهی اول:
علقهی ایمانی کلیه مسئولان نظام به این حرکت از یکسو و بر اساس اصول ۳ و ۱۱ قانون اساسي جمهوري اسلامي ایران از سوی دیگر، نظام میتواند و بلکه باید به این حرکت به عنوان یک موضوع فرهنگی وحدتساز در میان ملل مسلمان و حتی غیرمسلمان بپردازد. بر همين اساس نميتوان نهادهاي مختلف فرهنگي نظام را در قبال اين مساله فاقد تکليف و بيتفاوت شمرد.
نکتهی دوم:
اختصاص درصد کمی از بودجهی فرهنگی کشور تنها در يک سال براي حل مشکلات پيشگفته، بسياري از مشکلات موجود را براي هميشه برطرف میکند. کسي شک ندارد که اين راهپيمايي يک حرکت فرهنگي با تاثيرات بسيار عميقتر و جديتر نسبت به غالب برنامههاي فرهنگي نهادهاي متعدد متولي اين امر در کشور است. شائبه هزينه شدن در خارج از رديف مصوب آن نميباشد و قاعده هزينه فايده نيز مويد اين هزينهکرد ميباشد. اگرچه باید مراقبت نمود تا انجام کارها در همان مجرای مردمی خویش و داوطلبانه صورت پذیرد. تا در پیچ و خم مسایل اداری حکومتی معطل نگردد. (تاکید میگردد که هزینه این بودجه باید توسط مواکب مردمی باشد. در راستای ایجاد، تکمیل و تجهیز مواکب توسط خود مردم. ورود نهادها به روند اجرا مضر خواهد بود.)
نکتهی سوم:
یکی از تهدیدات واقعی این حرکت عظیم، بیتوجهی معدودی از افراد حاضر در آن به شان و جایگاه خویش و این سفر معنوی و بایستههای آن است. که خدای ناکرده در صورت تسری و تعمیق میتواند تاثیرات مخربی بر اصل و آثار پیادهروی اربعین برجای گذارد.
این موارد اگرچه در حال حاضر بسیار اندک و موردی است ولی ضروری است علاوه بر نهادهای مردمی همچون سخنرانان و ذاکران هیأتها توسط نهادهای تبلیغی خصوصا رسانه ملی نیز مورد توجه قرار گرفته و از ابتدای محرم نسبت به آموزش و فرهنگسازی ناظر به آن اقدام گردد.
نکتهی چهارم:
تجهیز برخي مواکب نزديک به کربلا و نجف به صورت هدفمند و جديتر، براي بسياري از مشتاقان که به خاطر هزينه هتل و مسافرخانه امکان سفر به عتبات را ندارند. هزينههاي حمل و نقل از مواکب نزديک به شهر به مراتب کمتر از هتل و الزامات جانبي آن خواهد بود. بدین طریق طرح زيارت ارزان نيز محقق خواهد گرديد.
در نهايت اميدواریم برخي کاستيهاي موجود در اين مسير، که البته توسط برخي بدخواهان نیز به آن دامن زده ميشود، سبب دلسردي و دلزدگي حتی یک نفر از زوار و عاشقان نگردد. که خداي ناکرده در اين صورت همه کساني که بايد کاري ميکردند و نکردند، بايد در درگاه خداي متعالي و در مقابل اباعبدالله الحسين (عليه السلام) پاسخگو باشند.
منبع: سایت دکتر علی غلامی
